Początki rozwoju gospodarki solidarnej w Wielkopolsce
Początki rozwoju gospodarki solidarnej w Wielkopolsce
1. Wprowadzenie
W latach dziewięćdziesiątych kształtowała się nowa polska rzeczywistość. Część środowisk inteligencji potraktowało zmianę ustrojową jako szansę dla budowania własnego kapitału szczególnie, że istniało przekonanie, że „rynek” będzie najlepszym regulatorem procesów rozwoju społecznego. Lekceważenie problemów ludzi przegrywających ze zmianami, w tym kapitalistycznym rynkiem doprowadziło do tego, że prawie 50 % społeczeństwa żyło na granicy minimum socjalnego a 15 % na granicy minimum egzystencji. W atmosferze dramatów wielu środowisk toczył się spór o model gospodarki liberalnej i polityki społecznej, w wyniku którego w osamotnieniu pozostawali ci, którzy opowiadali się za troską o los ludzi nieprzygotowanych do zmian ustrojowych. Rozwój infrastruktury przedsiębiorstw rynkowych i zysk indywidualny (często kosztem rozwoju społecznego) zdominowały polską scenę zagospodarowywania 20-lecia wolności.
Tymczasem w Konstytucji RP w art. 20 z dnia 02.04.1997 r. w rozdziale „Rzeczpospolita”, zawarta jest zasada na której powinien opierać się ustrój Rzeczpospolitej. Brzmi ona: „społeczna gospodarka rynkowa oparta na wolności gospodarczej, własności prywatnej oraz solidarności, dialogu i współpracy partnerów społecznych, stanowi podstawę ustroju Rzeczpospolitej Polskiej”.
W kontekście społecznej gospodarki rynkowej własność prywatną należy rozumieć szerzej niż tylko kapitał służący indywidualnemu bogaceniu się. Raczej należy interpretować ten zapis jako kształtowanie warunków do współwłasności środków produkcji, do realnego udziału pracowników w zarządach firm i zyskach przedsiębiorstwa, do przezwyciężania konfliktu pomiędzy pracą (siła robocza) a kapitałem (własność prywatna).
Można mówić o dwóch etapach w kształtowaniu podstaw do rozwoju gospodarki uspołecznionej. W latach 1989 – 2004 powstawały w Wielkopolsce wspólnoty i stowarzyszenia samopomocowe, pierwsze quasi przedsiębiorstwa społeczne, stowarzyszenia usługowe, pierwsze modele klubów i centrów integracji społecznej, a Fundacja Barka odegrała znaczącą rolę w inspirowaniu nowego ustawodawstwa na rzecz włączenia społecznego;
W latach 2005 – 2009 doświadczenia wielkopolskie dotyczyły edukacji liderów lokalnych w obszarze przedsiębiorczości społecznej, powoływania spółdzielni socjalnych i przedsiębiorstw społecznych, funkcjonowania centrów ekonomii społecznej, partnerstw lokalnych i nowych stowarzyszeń animujących aktywność w środowiskach lokalnych. Działania te przecierały szlaki dla nowego rozumienia i określania rzeczywistości, nie jako wyodrębnionych działań III sektora czy organizacji pozarządowych czy nawet ekonomii społecznej, ale jako zintegrowanych działań obywatelskich będących zasobami samorządności i przedsiębiorczości lokalnej i wpisujących się w obszar „społecznej gospodarki rynkowej”.
2. Wspólnoty Barki czyli pierwsze quasi spółdzielnie socjalne
Pierwsze wspólnoty - farmy prowadzone na zasadach przedsiębiorstw reintegracji przez pracę powstawały w Wielkopolsce. Pierwsza taka Wspólnota powstała w 1989 roku we wsi Władysławowo, gm. Lwówek na bazie budynku byłej szkoły. Doświadczenia zebrane we Władysławowie pokazywały drogę reintegracji społeczno-zawodowej osób, które wypadły z „przestrzeni gospodarki wolnorynkowej”. To tutaj wypracowywane zostały podwaliny pod kształtowanie przedsiębiorczości społecznej w Polsce jako instrumentu spójności społecznej. Podejmowane działania ekonomiczne we Władysławowie służące utrzymaniu grupy 25 osób bezdomnych (uprawa warzyw, hodowla zwierząt, stolarstwo, pieczarkarstwo) odzwierciedlały takie cechy przedsiębiorstw społecznych jak: wspólna praca i utrzymywanie się z wypracowanych środków, reinwestowanie nadwyżki budżetowej na rzecz innych w potrzebie, wzajemne wsparcie, każdy członek miał jeden głos w podejmowaniu decyzji, Procesem reintegracji towarzyszyła przejrzystość reguł finansowych i wzajemnych relacji . Działania te prowadzone były w ramach prawnych organizacji obywatelskiej. Prowadzone przez Wspólnoty Barki działania miały charakter pionierski i nazywane były polskimi „quasi spółdzielniami socjalnymi”. Rozwijane były one w latach 1989 – 2004 pokonując różnorodne trudności np. brak wsparcia ustawowego i finansowego oraz bariery mentalne urzędników nieakceptujących podejścia przedsiębiorczego wśród organizacji obywatelskich.
3. Wpływ programów socjalno-edukacyjnych na powstanie Ustawy o Zatrudnieniu Socjalnym
Gospodarka wolnorynkowa stawia wysokie wymagania dotyczące kwalifikacji i umiejętności pracowników. Wiele osób znajdujących się w trudnych sytuacjach życiowych nie posiadało dostatecznego wykształcenia, ( ok. 60 % Polaków posiadało zaledwie podstawowe wykształcenie). W związku z tym Fundacja Barka podjęła starania o uruchomienie programów edukacyjnych dla dorosłych . Powoli krystalizował się komplementarny system wsparcia, który pokazywał drogę rozwoju i reintegracji w latach 1989 – 2004 poprzez cztery programy: wspólnoty - farmy, programy socjalno- edukacyjne, programy pozyskiwania i tworzenia miejsc pracy oraz realizowany od 1999 roku program dostępnego budownictwa, który znajdował odzwierciedlenie w systemie prawnym
Prototypem centrów integracji społecznej (CIS) tworzonych w oparciu o powołaną w 2003 roku ustawę o zatrudnieniu socjalnym była Szkoła Barki. Opis funkcjonowania Szkoły Barki i zebrane doświadczenia posłużyły jako „uzasadnienie” wprowadzenia tej Ustawy. Powstawaniu ustawy towarzyszyły gorące dyskusje o jej zasadności, o kosztach dla państwa. Zastanawiano się, czy powstające centra integracji społecznej przyczynią się do zmiany pasywnej polityki społecznej w Polsce, czy pomogą w przekształcaniu roszczeniowych postaw w rozwojowe.
Państwowa Agencja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych zgłosiła protest przeciwko zapisom ustawy dotyczącym finansowania ustawy z funduszu alkoholowego, argumentując, że środki te są przeznaczone na terapię, a nie na formy edukacji zawodowej i ogólnej. Na stronach internetowych ngo.pl i barka.org.pl rozgorzała dyskusja, gdzie kilkaset osób zabrało głos. Wystosowano też listy do posłów i senatorów oraz członków rządu opowiadają się za wprowadzeniem ustawy.
Dzisiaj nikt nie ma wątpliwości, że CIS to nowoczesna forma pomagania przełamująca silne postawy roszczeniowe. Uczestnik zobowiązany jest do codziennego uczestnictwa w zajęciach przez 6-8 godzin, dzięki czemu możliwe jest połączenie otrzymywania świadczenia integracyjnego ze zobowiązaniem do aktywności i pracy nad sobą. Dotychczas stosowane formy pomocy miały charakter utrwalający pasywne postawy. Niestety, ciągle znikomy procent osób w skali kraju korzysta z formy CIS-ów. Do tej pory powstało ich ponad 60, a biorąc pod uwagę, że średnio uczestniczy w nich ok. 50 -70 osób, to skala oddziaływania jest dalece niewystarczająca ( ok.3500 osób korzysta z tej formy w Polsce).
4. Działania przedsiębiorcze organizacji obywatelskich i ich wpływ na powstanie Ustawy o Spółdzielniach Socjalnych.
Ekonomia solidarna stawia wyzwanie dotychczasowym przyzwyczajeniom i przyjętym stylom życia. Często ludzie przyjmują style życia, które kierują się ku umocnieniu własnych pozycji oraz izolacji i obrony przed osobami znajdującymi się w trudnościach życiowych. Przebudowa tej sytuacji wymaga zmian intelektualnych i moralnych, które doprowadzą do różnorodnych form współpracy partnerskiej. Rozwiązaniem nie jest redystrybucja środków i dóbr do osób potrzebujących, ale „podniesienie” ich potencjału i włączenie do kręgu wymiany dóbr i usług we wspólnocie lokalnej.
Takie możliwości tworzą instytucje przedsiębiorczości społecznej rozwijane w najróżniejszych formach: spółdzielni socjalnych, akcjonariatów pracowniczych, firm not- for- profit powoływanych zarówno przez sektor prywatny jak i przez organizacje obywatelskie, partnerstw publiczno- społeczno- prywatnych, edukacji ustawicznej itp.
W tym zakresie ponownie pionierską rolę odegrała Wielkopolska. W Poznaniu prowadzone były różnorodne działania przedsiębiorcze umożliwiające reintegrację społeczno-zawodową oraz tworzenie miejsc pracy przez organizacje obywatelskie. Fundacja Barka, oprócz sklepów z meblami i używaną odzieżą, prowadziła targowiska w różnych punktach miasta, warsztaty renowacji mebli, usługi budowlane i transportowe, program „riksze” obejmujący poznańskie cmentarze oraz punkty skupu złomu i parkingi. Działania prowadzone w Poznaniu określano pionierskim mianem: „ Spółdzielni Socjalnej Darzybór”. Na terenach wiejskich prowadzono gospodarstwa popegeerpowskie, które przekształcono w farmy ekologiczne, hodowlę zwierząt specjalnych gatunków, uprawy ziół, warzyw, szkółki starych odmian drzew owocowych itp.
Tomasz Sadowski w „Ekonomia społeczna w Polsce – nowe perspektywy w przeciwdziałaniu wykluczeniu społecznemu (Rynek Pracy, maj/czerwiec nr 3 /2005) Tak opisuje ten etap działań: „ Te przedsiębiorcze działania wyprzedzały aktualnie istniejące rozwiązania legislacyjne ( szczególnie dotyczące spółdzielni socjalnych) i narażone były na wiele przeciwności. Traktowane były przez państwo i samorząd jak normalne firmy komercyjne , podejmowały ryzyko ekonomiczne poprzez zaciąganie kredytów na stworzenie bazy dla prowadzenia działań, miały trudności w utrzymaniu równowagi pomiędzy aspektem społecznym i ekonomicznym( przewaga aspektów społecznych w obliczu wzrastającej skali ubóstwa i konieczności zaspokajania podstawowych potrzeb).Tylko ok. 25 % osób zatrudnionych było na umowę o pracę, reszta to wolontariusze. Działania te narażone były na niestabilność ekonomiczną ze względu na niskie kwalifikacje osób zatrudnionych w przedsiębiorstwach.”
Prowadzone działania stanowiły rodzaj firm społecznych, w których zatrudnione były osoby długotrwale bezrobotne, najczęściej mało konkurencyjne, przyuczające się na nowo do aktywności zawodowych i społecznych. Te doświadczenia wskazywały i jednocześnie wymuszały podejmowanie działań legislacyjnych tworzących ramy prawne dla umacniania tego typu działań oraz rozszerzania ich skali. Znajduje to odzwierciedlenie w Ustawie o Działalności Pożytku Publicznego i Wolontariacie, która sankcjonuje prowadzenie przez organizacje obywatelskie, obok działalności nieodpłatnej, również działalność odpłatną i gospodarczą. Przy czym warunkiem jest reinwestowanie zysku w działania misyjne organizacji. Równocześnie poszukiwano również innych możliwości prawnych dla osób bezrobotnych zakładania ich własnych firm z uwzględnieniem wsparcia w postaci kapitału początkowego z Funduszu Pracy. Chodziło o odbudowanie wśród osób bezrobotnych poczucia współwłasności i przynależności do wspólnoty społeczno- zawodowej. Takie możliwości daje spółdzielczość, w tym szczególny jej rodzaj czyli spółdzielnie socjalne. Zakłada je minimum 5 osób bezrobotnych świadczących osobiście pracę.
Doświadczenia w zakresie rozwoju przedsiębiorczości społecznej w Polsce w latach 1989-2004, w jakimś sensie odpowiadają okresowi przed wprowadzeniem we Włoszech ustawy o spółdzielniach socjalnych, kiedy to katolickie organizacje obywatelskie walczyły o nowe możliwości reintegracji społeczno-zawodowej dla osób niesprawnych, uzależnionych, po odbytych wyrokach.
Wiedza o włoskich spółdzielniach socjalnych dotarła do Polski w 1995 roku, kiedy jeden z przedstawicieli Fundacji Barki podczas wizyty studyjnej w Rzymie, organizowanej przez Forum Fundacji Polskich,” odkrył” istniejące tam spółdzielnie socjalne. Ustawa włoska z 8 listopada 1991 roku została przywieziona do Polski w wersji angielskiej i przetłumaczona na j. polski. Na tej podstawie rozpoczęły się dyskusje i analizy z kolejnymi Rządami, Parlamentarzystami, przedsiębiorcami, które doprowadziły w I etapie do wprowadzenia rozdziału o spółdzielniach socjalnych do ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, a następnie w II etapie, w kwietniu 2006 roku, do uchwalenia odrębnej Ustawy o Spółdzielniach Socjalnych.
5. Inicjatywa Wspólnotowa Equal
W latach 2005-2008 wiele instytucji i organizacji realizowało w Polsce programy Inicjatywy Wspólnotowej Equal. Był to okres testowania różnorodnych modeli wyrównujących dostęp do rynku pracy dla różnych grup osób wykluczonych i poszukiwania nowych rozwiązań w polityce społecznej i polityce zatrudnienia. W Wielkopolsce realizowano kilka tego typu projektów. Jednym z nich był projekt IW Equal ” Ekonomia Społeczna w Praktyce” prowadzony przez Fundację Barka w Partnerstwie z 13 organizacjami i instytucjami..
W ramach Partnerstwa „Ekonomia Społeczna w Praktyce” powstało 16 spółdzielni socjalnych, 2 spółki z o.o. o charakterze non -profit oraz 2 przedsiębiorstwa społeczne funkcjonujące przy stowarzyszeniach. Utworzono też model innowacyjnej instytucji nazwanej Centrum Ekonomii Społecznej, która stała się prototypem późniejszych Ośrodków Wsparcia Ekonomii Społecznej powoływanych w ramach regionalnych Programów Operacyjnych Kapitał Ludzki. Instytucja ta z jednej strony wspierała tworzenie spółdzielni socjalnych, a z drugiej zachęcała partnerów lokalnych do podejmowania pierwszych prób zleceń spółdzielniom socjalnym wykonywania różnorodnych usług np. porządkowych, opiekuńczych, wyrębu drzewa w lesie, ogrodniczych, cateringowych, budowlanych itp. Członkowie spółdzielni, wcześniej przeszkoleni zawodowo oraz zaopatrzeni w odpowiedni sprzęt i narzędzia, zakupione w ramach konkursów grantowych w projektach Equal, mieli dobrą sytuację wyjściową do wykonywania pracy według ogólnie przyjętych standardów na rynku pracy. .
W Wielkopolsce utworzone zostały wzorcowe partnerstwa lokalne, gdzie centralne miejsce znajdują instytucje integracji i przedsiębiorczości społecznej . Wśród nich kluczowe miejsce zajmują: Centra Integracji Społecznej (powstało ich w Wielkopolsce 13), Kluby Integracji Społecznej ( funkcjonuje ich w Wielkopolsce ok. 30), Zakłady Aktywności Zawodowej zatrudniające osoby z upośledzeniem umysłowym ( w Wielkopolsce funkcjonuje ich 7) oraz spółdzielnie socjalne ( w Wielkopolsce powstało ich 33 i w stosunku do innych województw jest to najliczniejszy rejon pod tym względem).
Powstały tu też spółki z .o.o o charakterze non-profit np. w gm. Kwilcz „Diakonijna Spółka Zatrudnienia” tworzona w partnerstwie Urzędu Gminy, organizacji obywatelskich tj. Fundacji Barka i Stowarzyszenia „Dla Ludzi i Środowiska” oraz przedstawicieli Kościoła Augsbursko-Reformatorskiego. Spółka tworzy miejsca pracy dla osób bezrobotnych, niepełnosprawnych i bezdomnych, a głównym zleceniodawcą jest firma Volkswagen Poznań. Innym przykładem jest spółka, która prowadzi Ośrodek Edukacyjno-Rekreacyjny nad Bałtykiem w Orzechowie k/Ustki. Zatrudnia osoby wcześniej bezrobotne czy bezdomne dostarczając usług hotelowych w ośrodku.
6. Partnerstwa lokalne – dobre praktyki
Do niedawna powstające partnerstwa miały charakter branżowy – powstawały związki instytucji o podobnym profilu, działające w podobnych dziedzinach. Celem takich partnerstw była przede wszystkim wymiana wspólnych doświadczeń, lobbing w określonej sprawie, reprezentacja interesów konkretnej grupy społecznej. Tego rodzaju partnerstwa pozostawały często w opozycji do innych podmiotów, działających na danym terenie, podkreślały swoją odrębność i niezależność. Znaczenie ich jest nadal aktualne, ale jednocześnie pojawiły się tendencje do poszukiwania bardziej konstruktywnych form współdziałania.
Jedną z tych form jest tworzenie partnerstw międzysektorowych, w skład których wchodzą władze lokalne, przedsiębiorcy i organizacje obywatelskie, spółdzielnie mieszkaniowe, instytucje edukacyjne, rady parafialne, rady osiedlowe itp. Badania wykazały, że wspólnoty lokalne, w których udało się zbudować tego typu partnerstwa wykazują dużą społeczną spójność oraz mają pozytywny wpływ na ekonomiczny rozwój mieszkańców. Dzięki zbudowanym w ten sposób relacjom społecznym i wzajemnemu zaufaniu tworzy się atmosfera sprzyjająca powstawaniu nowych inicjatyw – tworzeniu stowarzyszeń, czy przedsiębiorstw społecznych, w tym spółdzielni socjalnych. Wzrasta ilość usług społecznych na rzecz wspólnoty lokalnej, co powoduje tworzenie nowych miejsc pracy. W efekcie następuje rozwój wszystkich mieszkańców, również tych, którzy na skutek bezrobocia lub z powodu innych trudnych sytuacji znaleźli się „na marginesie” swojej lokalnej społeczności.
W Wielkopolsce powstało takich Partnerstw ok. 30. W jednym z samorządów pomocniczych Poznania - na Osiedlu Jana III Sobieskiego powstało tzw. partnerstwo piątkowskie. Członkami tego partnerstwa są m.in. Centrum Integracji Społecznej, Caritas, parafia NMP, ośrodek pomocy społecznej, szkoła podstawowa, Poznańska Spółdzielnia Mieszkaniowa oraz dwie utworzone tu spółdzielnie socjalne. Poznańska Spółdzielnia Mieszkaniowa zleca pracę w zakresie pielęgnacji terenów zielonych Spółdzielni Socjalnej „Tajemniczy Ogród” powołanej przez osoby długotrwale bezrobotne i zagrożone eksmisją z mieszkań lokatorskich. Tu także powstała Spółdzielnia Socjalna Ogro-Bud i Tamaryszek, które otrzymują zlecenia głównie od Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie, Rady Osiedla i innych partnerów lokalnych.
W gminie Lwówek poważnym problemem było bezrobocie mieszkańców popegeerowskich wiosek. Powstało tu partnerstwo lokalne, któremu przewodniczy kierowniczka Miejsko- Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej. Powstały 3 spółdzielnie socjalne, które realizują usługi na rzecz społeczności lokalnych. Zatrudnienie w spółdzielniach socjalnych znalazło 18 osób. Jedna ze spółdzielni wygrała przetarg ogłoszony przez Ośrodek Pomocy Społecznej na opiekę nad osobami starszymi w gminie przez okres 2ch lat. Zatrudnia już 10 osób, z czego 5 to byłe osoby bezdomne, a pozostałe to bezrobotne mieszkanki gminy. Inna spółdzielnia realizuje prace porządkowe na rzecz Lwówka zlecane przez burmistrza oraz zajmuje się produkcją żywności organicznej. Kolejna - uruchomiła sklep z drugiej reki, gdzie chętnie zaopatruje się lokalna ludność.
Obecnie działania na rzecz budowania partnerstw lokalnych w Wielkopolsce są kontynuowane dzięki niektórym projektom 7.2.2. Przykładem może być Gmina Czarnków, gdzie w I etapie w ramach projektu 7.2.2. pt. „Centrum Ekonomii Społecznej w Poznaniu” budowane było Partnerstwo Ziemi Czarnkowskiej oraz powstawały nowe instytucje integracji i przedsiębiorczości społecznej jak: CIS w Gębiczynie, CES w Gajewie i Spółdzielnia Socjalna „Opiekunka”. Partnerzy współpracują ze sobą w kierowaniu osób bezrobotnych do powstałych instytucji, w zlecaniu usług takich jak: sprzątanie ośrodka pomocy społecznej, usługi opiekuńcze, prace porządkowe na cmentarzach itp. W II etapie powołano w Gminie Czarnków powiatowe Centrum Ekonomii Społecznej, które prowadzi prace nad budowaniem partnerstw lokalnych i powoływaniem instytucji przedsiębiorczości społecznej w sześciu kolejnych gminach Powiatu Czarnkowsko-Trzcianeckiego.
- Wielkopolskie Targi Przedsiębiorczości Społecznej
Poważnym wydarzeniem umacniającym rolę Wielkopolski w kształtowaniu polityki w zakresie gospodarki społecznej były Wielkopolskie Targi Przedsiębiorczości Społecznej, które zgromadziły na Międzynarodowych Targach Poznańskich ponad 1000 osób. Wśród nich byli bezpośrednio zaangażowani w gospodarkę społeczną przedstawiciele spółdzielni socjalnych, CIS-ów, ZAZ-ów i innych przedsiębiorstw społecznych oraz organizacji obywatelskich. Do Poznania w dniach 18-19 października 2010 r. przyjechało ponad 100 wójtów, burmistrzów i prezydentów, wielu przedstawicieli władz regionalnych i krajowych. Licznie reprezentowane były media, przedsiębiorcy i firmy komercyjne.
Przedsięwzięcie miało charakter nowatorski: z jednej strony stoiska, na których podmioty gospodarki społecznej prezentowały swoje wytwory, z drugiej targi wymiany doświadczeń i idei w ramach warsztatów tematycznych i spotkań medialnych oraz różnorodne wydarzenia towarzyszące. Organizatorem głównym była Fundacja "Barka" oraz partnerzy realizujący wspólnie projekt systemowy 1.19 pt. Zintegrowany system wsparcia ekonomii społecznej”. Współorganizatorzy Targów to także: Wielkopolski Urząd Marszałkowski, Fundacja Przestrzeni Obywatelskiej Pro Publico Bono, Związek Miast Polskich. Patronat nad konferencją przyjął przewodniczący Parlamentu Europejskiego, Jerzy Buzek oraz Minister Pracy i Polityki Społecznej, Jolanta Fedak.
Wystąpienia z sesji plenarnych dały teoretyczne podstawy do dalszych rozważań nad kierunkami rozwoju gospodarki społecznej. W prezentowanych stanowiskach zauważyć można było jednak różne podejścia do gospodarki solidarnej. Środowisko instytucji i organizacji wielkopolskich skupionych wokół Barki prezentuje podejście oddolne, oparte o wiarę w rozwój osoby ludzkiej, współpracę w środowiskach lokalnych czyli tzw. partnerstwa międzysektorowe, które wypracowują przestrzeń społeczno-gospodarczą umożliwiającą włączenie społeczne osób mniej rynkowo zaradnych.
W tym ujęciu organizacje obywatelskie nie funkcjonują jako klienci czy podwykonawcy zadań zlecanych przez samorząd, ale są samorządnymi partnerami uczestniczącymi we wspólnej koordynacji działań na rzecz spójności społecznej. Inne stanowisko prezentowane było przez środowisko warszawskie. Podkreślano znaczenie działalności organizacji pozarządowych oraz współpracy z Rządem w celu wypracowywania nowych ustaw i mechanizmów finansowych.
Wielkopolskie Centrum Gospodarki Solidarnej
W dniu 17 października zostało podpisane w Ratuszu Poznańskim tzw. Porozumienie Wielkopolskie, które dotyczy powołania Wielkopolskiego Centrum Ekonomii Solidarności. Innowacyjny charakter przedsięwzięcia wiąże się z tym, że Centrum zostanie powołane, nie jako projekt, ale jako instytucja, w partnerstwie przedstawicieli sektora publicznego i społecznego. Sygnatariuszami Porozumienia są: Marszałek Województwa Wielkopolskiego, Marek Woźniak, Prezydent Miasta Poznania, Ryszard Grobelny, Przewodniczący Zarządu Fundacji Pro Publico Bono, Waldemar Rataj oraz Przewodniczący Zarządu Fundacji Barka, Tomasz Sadowski. Nad wypracowaniem formy prawnej instytucji i jej zadań będzie pracował zespół powołany przez sygnatariuszy „Porozumienia”..
Niech zakończeniem artykułu będzie cytat z „Porozumienia Wielkopolskiego” pokazujący potencjał drzemiący w tym regionie:
„Poznań i Wielkopolska to miejsce, w którym bardzo dynamicznie rozwija się potencjał solidarności zakorzeniony w wielowiekowych tradycjach obywatelskiej samorządności.
Z inicjatywy Marszałka Województwa Wielkopolskiego podejmowane są działania programowe i organizacyjne zmierzające do stworzenia w Wielkopolsce warunków dla rozwoju ekonomii solidarności oraz promocji doświadczeń przedsiębiorczości społecznej i krzewienia wzorców kultury solidarności”.
„Z inicjatywy władz Fundacji Pomocy Wzajemnej „Barka”, przy współpracy z Instytutem Społeczeństwa Obywatelskiego Pro Publico Bono, podejmowane są działania na stworzenie instytucji badawczej i edukacyjnej zajmującej się tworzeniem programów oraz rozwojem i upowszechnianiem wiedz dotyczącej metod tworzenia strategii oraz zarządzania potencjałem solidarności miasta Poznania i regionu Wielkopolski. Rozwiązania wypracowane przez Fundację Pomocy Wzajemnej „Barka”, będące wyrazem solidarności z osobami wykluczonymi i ubogimi, mają charakter praktycznej rekomendacji rozwoju polityki społecznej w Wielkopolsce oraz innych regionach Polski i Europy. Ekonomia solidarności jest wyrazem ideału etycznego promowanego przez Instytut Społeczeństwa Obywatelskiego Pro Publico Bono, który stara się także o rozwój współpracy organizacji obywatelskich z przedstawicielami jednostek samorządu terytorialnego”.
Barbara Sadowska
